अकोल्यात गुटखा माफियांचे धाबे दणाणले; ५० लाखांचा बनावट साठा जप्त

अकोल्यात गुटखा माफियांचे धाबे दणाणले; ५० लाखांचा बनावट गुटखा साठा जप्त, ‘मकोका’ची टांगती तलवार

विशेष प्रतिनिधी/
​अकोला शहरात कायद्याची एैशी-तैशी करत राजरोसपणे चालणाऱ्या गुटखा निर्मितीच्या एका मोठ्या कारखान्यावर अन्न व औषध प्रशासनाने धाड टाकली असून, या कारवाईने संपूर्ण जिल्ह्यात खळबळ उडाली आहे. अकोल्यातील एमआयडीसी फेज ४ मधील ग्रोथ सेंटरमध्ये अत्यंत गुप्तपणे हा बनावट गुटखा बनवण्याचा धंदा सुरू होता. अन्न आणि औषध प्रशासनाच्या अधिकाऱ्यांनी अतिशय चाणाक्षपणे सापळा रचून केलेल्या या कारवाईत सुमारे ५० लाख रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला आहे. राज्यामध्ये गुटख्याच्या विक्रीवर आणि वाहतुकीवर कडक बंदी असतानाही, गुटखा माफियांनी थेट उत्पादनाचा कारखाना सुरू केल्याचा धक्कादायक प्रकार या निमित्ताने समोर आला आहे.

​ही धाड टाकण्यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने मोठी तयारी केली होती. अकोला, वाशिम आणि अमरावती येथील अधिकाऱ्यांच्या संयुक्त पथकाने पहाटेपासूनच या भागावर पाळत ठेवली होती. सकाळी सहा वाजल्यापासून सुरू असलेला हा थरार सकाळी साडेनऊच्या सुमारास कारखान्यात शिरल्यानंतर उघड झाला. जेव्हा अधिकारी कारखान्याच्या आत पोहोचले, तेव्हा तिथे चाललेले दृश्य पाहून सर्वांचेच डोळे विस्फारले. कारखान्यामध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुटखा आणि पान मसाला तयार करण्याचे यंत्र आणि साठा आढळून आला. केवळ गुटखाच नाही, तर बाजारात चालणाऱ्या विविध नामांकित ब्रँड्सचे लेबल वापरून हे गुटखे पॅक केले जात होते. विमल, वाहा यांसारख्या १० ते १५ नामांकित कंपन्यांचे लेबल तिथे आढळून आले, जे ग्राहकांची मोठी फसवणूक असल्याचे सिद्ध करते.

​कारखान्यामध्ये कारवाई सुरू असताना तिथे तीन कामगार मिळून आले, ज्यांची प्राथमिक चौकशी केली असता ते मध्य प्रदेशातील असल्याचे समजते. या रॅकेटचा मुख्य सूत्रधार गौरव शर्मा असल्याचे या कामगारांनी कबूल केले. मात्र, छापेमारीची चाहूल लागताच मुख्य आरोपी गौरव शर्मा तिथून फरार झाला असून, त्याचा शोध सध्या पोलीस घेत आहेत. या कारखान्यामागे कोणाचे मोठे हात आहेत आणि या बेकायदेशीर धंद्याला कोणाचे संरक्षण आहे, याची चर्चा आता अकोल्यात रंगली आहे. काही राजकीय नेत्यांशी या माफियांशी संबंध असल्याचेही बोलले जात आहे, ज्यामुळे या कारवाईची व्याप्ती वाढण्याची शक्यता आहे.

​केवळ दंड करून किंवा माल जप्त करून हे माफिया सुधारणार नाहीत, हे ओळखून प्रशासनाने आता कठोर पाऊल उचलण्याचे ठरवले आहे. या प्रकरणी पोलीस स्टेशनमध्ये एफआयआर दाखल करण्यात आला असून, आरोपींवर ‘मकोका’ कायद्यांतर्गत कारवाई करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. मकोका म्हणजे संघटित गुन्हेगारी रोखण्यासाठीचा कडक कायदा आहे. जर या प्रकरणात मकोका लागू झाला, तर आरोपींची सुटका होणे कठीण होणार आहे. हा कारखाना कोणाच्या जागेत होता, या जागेच्या मालकावरही कारवाईचा बडगा उगारला जाणार आहे.

​कारखान्यातून जप्त करण्यात आलेल्या मालामध्ये केवळ तयार गुटखाच नाही, तर तो बनवण्यासाठी लागणारी कच्ची सुपारी, सुगंधित पान मसाला आणि पॅकिंगसाठी लागणारे घातक रसायन यांचाही समावेश आहे. हा माल अत्यंत निकृष्ट दर्जाचा असून, तो खाल्ल्याने लोकांच्या आरोग्यावर किती गंभीर परिणाम झाले असते, याचा विचारही करवत नाही. राज्य सरकारने लोकांच्या आरोग्यासाठी गुटख्यावर बंदी घातली आहे, पण हे माफिया आपल्या फायद्यासाठी लोकांच्या जीवाशी खेळत आहेत. अन्न आणि औषध प्रशासनाने या कारवाईद्वारे स्पष्ट इशारा दिला आहे की, अशा अवैध धंद्यांना कोणत्याही परिस्थितीत थारा दिला जाणार नाही.

​सध्या जप्त करण्यात आलेल्या मालाची मोजणी सुरू असून, ही किंमत ५० लाखांच्या वर जाण्याची शक्यता आहे. तपास पथकातील अधिकाऱ्यांच्या मते, हा कारखाना गेल्या अनेक दिवसांपासून कार्यरत होता आणि येथून आसपासच्या अनेक जिल्ह्यांमध्ये हा बनावट गुटखा पुरवला जात असावा. अकोला आणि वाशिम येथील अन्न व औषध विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या आक्रमक पवित्र्यामुळे या गुटखा माफियांना आता पळता भुई थोडी झाली आहे. आता पोलीस आणि प्रशासन या प्रकरणाच्या मुळाशी जाऊन या रॅकेटमधील इतर साथीदारांचा शोध घेणार आहेत. गौरव शर्मा हा नेमका कुठे पळाला आहे आणि त्याला कोणी मदत केली, याचा तपास आता पोलिसांच्या हाती आहे.

​सर्वसामान्यांसाठी ही बातमी एक मोठा दिलासा देणारी आहे. अकोल्यासारख्या शहरात जर असा कारखाना उघडकीस येऊ शकतो, तर प्रशासन आता किती गांभीर्याने याकडे पाहत आहे, हे दिसून येते. येणाऱ्या काळात जर अशीच कठोर कारवाई सुरू राहिली, तर नक्कीच गुटखा माफियांचे कंबरडे मोडल्याशिवाय राहणार नाही. राज्याचे आरोग्य जपण्यासाठी प्रशासनाने यापुढेही अशीच धडाकेबाज कारवाई करावी, अशी मागणी आता जोर धरू लागली आहे. कायद्याच्या कचाट्यात आता हे गुटखा माफिया कायमचे अडकणार का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. आरोपींवर करण्यात आलेली मकोकाची कारवाई इतर गुन्हेगारांसाठी एक मोठा धडा असेल. कायद्याच्या वर कोणीही नाही, हे या कारवाईने पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे. या प्रकरणातील पुढील घडामोडींवर आता सर्वांचे लक्ष लागून आहे.